De Dam in Amsterdam

Afdrukken
De Dam ontleent zijn naam aan de eigenlijke functie die het plein in het begin had: het was namelijk een dam in de Amstel, die tussen 1204 en 1275 werd gebouwd. De meest waarschijnlijke datum ligt tussen 1265 en 1275. De Dam vormde de eerste verbinding tussen de nederzettingen op de Warmoesstraat en de Nieuwendijk aan weerszijden van de rivier. Er zat een sluis in de dam, waarmee schepen geschut konden worden en waarmee ook gespuid kon worden. Door af en toe het water met grote kracht richting IJ te laten stromen, werd de haven (het Damrak) uitgeschuurd.
De bovenkant van de dam werd geleidelijk breder, en de schutfunctie verdween. De dam werd groot genoeg voor een plein, dat de kern van de stad werd en waaromheen de stad zich verder ontwikkelde. Oorspronkelijk waren het twee pleinen. De eigenlijke dam heette Middeldam, het westelijke deel werd tot in de 16e eeuw Plaetse genoemd. Een gedeelte van de Dam aan de zijde van De Bijenkorf heeft de naam Vissersdam gedragen, omdat hier vis werd verhandeld. Het deel aan het Rokin heette Vijgendam. Beide namen zijn in 1957 vervallen. In 1795 is de naam tijdelijk veranderd in Revolutieplein en ten tijde van Napoleon in Napoleonplein.
intochtnapoleon,1813
Intocht van Napoleon
Dam,1762
Als marktplein had de Dam een waag, die in 1808 echter werd afgebroken op last van Lodewijk Napoleon, die toen zijn intrek nam in het Paleis op de Dam en zijn uitzicht belemmerd zag. Schepen konden aanmeren bij de Dam om goederen te laden en te lossen, totdat het huidige Damrak werd gedempt ten zuiden van de Oudebrugsteeg. Op het meest zuidelijke deel verrees tussen 1841 en 1845 de Beurs van Zocher. Na de bouw van de Beurs van Berlage in 1903, werd de beurs van Zocher gesloopt. Hier staat sinds 1914 de Bijenkorf. Van 1856 tot 1914 stond op de Dam voor het Paleis het beeld De Eendracht, ook wel bekend als Naatje van de Dam. Nadat dit monument vanwege het verval en verlegging van tramsporen was verwijderd, werd het deel tussen Kalverstraat en Nieuwendijk een groot plein.
Dam,1901In de tijd van de paardentram (eind 19e eeuw) was de Dam het belangrijkste tramknooppunt van Amsterdam. Na 1904 verschoof deze functie naar het Stationsplein.Op 7 mei 1945, kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, vond het bloedbad op de Dam plaats, toen Duitse soldaten het vuur openden op een feestvierende menigte. Er vielen 22 doden en 120 gewonden. Na de oorlog werd het Damplantsoen ter beschikking gesteld voor een Nationaal Monument. In 1947 werd daarom tijdelijk een halfronde colonnade geplaatst waarin zich 11 urnen bevonden van fusilladeplaatsen uit de elf provincies, in 1950 aangevuld met een urn uit toenmalig Nederlands-Indiƫ. Jaarlijks op 4 mei vindt op de Dam de Nationale Dodenherdenking plaats, waarvoor in 1956 het huidige Nationaal Monument, de laatste toevoeging aan het plein, werd opgericht.

Bekijk de foto's en tekeningen.

bronnen:
http://wikipedia.org
http://beeldbank.amsterdam.nl

 

Sunday the 21st. Joomla 2.5 templates. Custom text here